Tavla nasıl oynanır?

· 8 dk okuma · tavla.gg ekibi

Kısaca

Tavla iki kişiyle, 15’er pul ve iki zarla oynanan bir yarıştır. Zar atarsın, pullarını tahta boyunca kendi evine getirirsin, sonra toplarsın. Tek duran pul kırılıp başa dönebilir, iki veya daha fazla pulun durduğu hane ise rakibe kapalıdır. 15 pulunu ilk toplayan eli kazanır.

Amaç ne?

15 pulun var. Onları tahta boyunca kendi evine getirir, sonra tahtadan çıkarırsın. Buna toplamak denir. 15 pulunu ilk toplayan kazanır. Rakibin aynı şeyi ters yönde yapar, yani iki tarafın pulları yolda karşılaşır. Bu sırada birbirinizin yolunu kapatabilir, tek duran pulları başa gönderebilirsiniz.

Neye ihtiyacın var?

Üçgen şeklinde 24 hanesi olan bir tahta, oyuncu başına 15 pul ve iki zar. tavla.gg’de tahta ve zarlar hazır, üye olmadan başlayabilirsin.

Tahta nasıl dizilir?

İki oyuncu da kendi tarafından sayınca aynı dört yığına sahiptir. Bu sayfadaki bütün çizimlerde sen kırmızısın: 24’ten 1’e doğru oynarsın, evin 1 ile 6 arasıdır.

Başlangıç. Kırmızının 24’te 2, 13’te 5, 8’de 3, 6’da 5 pulu var. Beyaz ters yönde, 1’den 24’e doğru oynar.

Ortadaki şerit bardır. Senin tarafında barın bir yanında evin (1 ile 6), öbür yanında dış sahan (7 ile 12) durur. Gerçek bir tahtayı adım adım kurmak ve haneleri iki oyuncunun gözünden saymak için tavla dizilişi sayfasına bak.

Kim başlar?

İki oyuncu birer zar atar, büyük atan başlar. Türk tavlasında büyük atan iki zarı yeniden atar ve o atışı oynar, sonraki elleri de bir önceki eli kazanan başlatır. Eşitlik ve öbür ayrıntılar tavla kuralları sayfasında.

Pul nasıl oynanır?

İki zarı at. Her zar ayrı bir hamledir, sırasını sen seçersin. Pul, zarın gösterdiği sayı kadar evine doğru ilerler ve açık bir haneye inmek zorundadır.

Bir hane boşsa, senin pulların oradaysa ya da orada tek bir rakip pulu varsa açıktır. İki veya daha fazla rakip pulu varsa o hane sana kapalıdır, buna kapı denir. Kapıların üstünden atlayabilirsin, yeter ki üstlerine inme.

İlk atış: kapı almak ya da koşmak

Yukarıdaki başlangıçtan se yek (3-1) geldiğini düşün. Bir pulu 3, başka bir pulu 1 oynayabilirsin. En iyi oynanışı belli: 8’den 5’e ve 6’dan 5’e. İki pul 5’te buluşur, 5’li kapı artık senindir ve rakip oraya inemez.

Ya da şeş beş (6-5) geldi. Arkadaki bir pulu 24’ten 18’e, oradan 13’e koşturabilirsin. İki sayı da tek pula gider. Pul önce 6’yı oynamalı, çünkü 24’ten 5 oynasa 19’a iner ve orası beyazın kapısıdır. Bütün ilk atışların iyi oynanışları açılış hamleleri sayfasında.

Tek pul, iki zar

Tek pulla iki zar oynarken pul yolda bir kez durur. O ara durak da açık olmalıdır. Aşağıda kırmızı şeş-ü se (6-3) attı ve 13’teki bir pulu 4’e götürmek istiyor.

Kırmızı 6-3 attı. 13’teki pul önce 6 oynarsa 7’ye iner, orası beyazın kapısı. Önce 3 ile 10’a, sonra 6 ile 4’e gidebilir.

Önce 6 oynanırsa pul 7’ye iner, orada iki beyaz pul var, olmaz. Önce 3 oynanırsa pul boş olan 10’a iner, sonra 6 ile 4’e geçer. Varılan yer aynı, ama yalnızca bir yol açık. İki ara durak da kapalı olsaydı bu pul 6-3’ü tek başına oynayamazdı.

Saymayı öğren

Yeni başlayanın ilk hatası, pulun durduğu haneyi de saymaktır. 8’den 4 oynayan pul 4’e iner: 7, 6, 5, 4 diye sayarsın. Bar da hane değildir, sayım 7’den doğrudan 6’ya geçer.

Bir tam tur, adım adım

Başlangıçtan şeş cihar (6-4) attığını düşün ve masada yapacağın gibi sırayla bak.

  1. 6’ya bak. 24’ten 18’e, 13’ten 7’ye, 8’den 2’ye gider. Hepsi açık. 6’dan oynasa tahtadan çıkar, buna henüz izin yok.
  2. 4’e bak. 24’ten 20’ye, 13’ten 9’a, 8’den 4’e, 6’dan 2’ye gider. Hepsi açık.
  3. İyi bir birleşim ara. Örneğin 8’den 2’ye ve 6’dan 2’ye oynarsan iki pul 2’de buluşur ve yeni bir kapı alırsın. Bu atışın başka iki bilinen oynanışı daha var, hangisinin neden seçildiği açılış sayfasında.

Çift gelince ne olur?

Çift dört kez oynanır. Dü şeş (6-6) geldiyse dört tane 6’n var. Başlangıçtan sık görülen oynanışı, iki pulu 24’ten 18’e ve iki pulu 13’ten 7’ye götürmektir. Dört hamleyi pullara istediğin gibi dağıtabilirsin, ama her adım açık bir haneye inmelidir.

Çiftlerin ve öbür atışların Türkçe adlarını merak ediyorsan tavla zar isimleri sayfasına bak. Masada zarı adıyla söylemek ilk başta tuhaf gelir, birkaç elde oturur.

İki zarı da kullanmak zorunlu mu?

İkisini birden oynamanın bir yolu varsa evet. Yalnızca biri oynanabiliyorsa büyüğü oynarsın, hiçbiri oynanamıyorsa sıra geçer. Bu kuralın kafa karıştırdığı dizilişler tavla kuralları sayfasında çizimleriyle var.

Pul nasıl kırılır?

Rakibin tek başına duran pulu, yani açık pulu senin için bir hedeftir. Üstüne inersen onu kırarsın ve pul bara gider. Kırarken aynı atışla o haneyi kapı da yapabiliyorsan daha iyi.

Beyaz 1’deki pullarından birini 5’e çıkardı. Kırmızı 3-1 attı: 8’den 5’e ve 6’dan 5’e oynarsa açık pulu kırar ve 5’te kapı alır.

Burada beyaz, kırmızının evinde 5’e tek bir pul koymuş. Se yek (3-1) ile kırmızı 8’den 5’e oynayıp o pulu kırar, 6’dan 5’e oynayan ikinci pul da hanenin üstüne gelir. Beyaz pul bütün yolculuğuna bardan yeniden başlar, kırmızı da evinde yeni bir kapıya sahip olur. Kırmanın bütün kuralları, vur-kaç ve kırılmanın bedeli pul kırma ve bar sayfasında.

Barda ne olur?

Pulun kırıldıysa başka hiçbir şeye dokunmadan önce onu geri sokman gerekir. Pul rakibin evine, zarın gösterdiği haneden girer: 1 senin 24’ün, 6 senin 19’un. Kapalı haneden giremezsin.

Kırmızı barda ve 4-2 attı. 19, 20 ve 22 kapalı. 4 ile 21’e ya da 2 ile 23’e girebilir, öbür zarı sonra istediği pulla oynar.

Kırmızı cihar-i dü (4-2) attı. 4 ile 21’e ya da 2 ile 23’e girebilir, iki hane de açık. Hangisiyle girerse girsin öbür zarı tahtadaki herhangi bir pulla oynar, yeni giren pul da olabilir. İki zar da kapalı haneye denk gelseydi pul giremezdi ve sıran biterdi, buna gele denir.

Pullar nasıl toplanır?

15 pulun da evine geldiğinde toplamaya başlarsın. Zar, aynı numaralı haneden bir pul çıkarır. O hane boşsa ve daha yüksek hanede pulun varsa, zarı o yüksek pullardan biriyle hamle olarak oynarsın.

Kırmızı 7 pul topladı ve 6-2 attı. 6, 6’dan bir pul çıkarır. 2’de pul yok, üstünde pullar var: 2 ile pul çıkmaz, bir pul 2 hane ilerler.

Kırmızı şeş-i dü (6-2) attı. 6, 6’daki pullardan birini çıkarır. 2’de pul yok, ama 3, 5 ve 6’da var. Bu yüzden 2 ile pul çıkmaz, bir pul iki hane ilerler: örneğin 6’dan 4’e. Toplamanın bütün kuralları, zarın en yüksek pulundan büyük geldiği durum dahil, pul toplama sayfasında.

El nasıl biter?

15 pulunu ilk toplayan eli kazanır ve el o anda biter. Rakibin en az bir pul topladıysa 1 sayı, hiç toplayamadıysa mars yaparsın ve 2 sayı alırsın. Barda pulu kalan rakibin durumu dahil bütün sonuçlar mars nedir sayfasında. Tavla genellikle maç olarak oynanır: 5 sayıya ilk ulaşan maçı alır.

Yeni başlayan neye dikkat etmeli?

Kurallar on dakikada öğrenilir. Sonrasında ilk çalışılacak şeyler şunlar.

  • Kapı al. Bir hanede iki pul güvendedir ve rakibin yolunu keser. Erken dönemde en değerli kapılar evine yakın olanlardır: 5, 4 ve 7.
  • Evinin önünde açık bırakma. Evine yakın açık pul uzun yol gelmiştir, kırılırsa çok şey kaybeder. Rakibin tarafındaki açık pul az kaybeder.
  • Arkadaki pulları zamanında oynat. 24’te fazla beklersen rakip önlerine art arda kapılar dizer. Yan yana altı kapıya altı kapı denir, hiçbir pul onu atlayamaz.
  • Yarışı say. Bir atış ortalama 8 pipten biraz fazla eder. Öndeysen temastan kaç ve koş. Gerideysen arkada kal, rakibin açık vermesini bekle. Nasıl sayılacağı pip sayımı sayfasında.
  • Yığma. Bir hanede beş pul güvende ama iş görmez. Dağıt ki yeni kapılar alabilesin.

Yeni başlayanın en sık yaptığı hatalar

Bunların hepsi ilk birkaç elde bir kez başına gelir.

  • Pulun durduğu haneyi de saymak. 8’den 4 oynayınca 4’e inersin, 5’e değil.
  • Barda pul varken başka pul oynamaya çalışmak. Önce bardaki pul girer, sonra gerisi oynar.
  • İki zarı tek hamle sanmak. 6-3, 9 hanelik tek bir sıçrama değildir. Pul önce 6, sonra 3 hane gider ya da tersi, ara durak açık olmalıdır.
  • Evin dışında pul varken toplamaya kalkmak. 7’de tek pulun bile olsa toplayamazsın.
  • Çifti iki kez oynamak. Çift dört kez oynanır. Hep yek (1-1) bile dört hamledir ve çoğu zaman düşündüğünden daha işe yarar.
  • Yasal hamle varken pas geçmek. İşine gelmese de oynamak zorundasın. Bu kural başta haksız gelir, sonra planlarını ona göre yapmayı öğrenirsin.

Bir el baştan sona nasıl akar?

Kuralları bir arada görmek için bir eli aşamalarına ayıralım.

  1. Açılış. İlk birkaç atışta iki oyuncu da iyi kapılar almaya, arkadaki pullarını oynatmaya çalışır. Kırılmak bu aşamada ucuzdur, çünkü pullar henüz uzun yol gitmemiştir.
  2. Orta oyun. İki tarafın pulları birbirinin arasından geçer. Kapılar art arda dizilir, açık pullar kırılır, barda bekleyen olur. Kararlarının çoğunu burada verirsin: kırayım mı, güvenli mi oynayayım?
  3. Yarış. Pullar birbirini geçtikten sonra temas biter. Artık kimse kimseyi kıramaz, önemli olan zardır ve pullarını eve verimli getirmektir.
  4. Toplama. Bütün pullar evdeyken çıkarmaya başlarsın. Rakibin hâlâ arkandaysa açık vermemeye dikkat edersin, yoksa elinden geldiğince hızlı toplarsın.
  5. Sayı. Biri son pulunu çıkarınca el biter. Rakibi hiç pul toplamadıysa mars yazılır, sonra yeni el başlar.

Her el bu sırayı izlemez. Erken bir kırık eli uzatabilir, bazı ellerde de pullar çok az temasla doğrudan yarışa geçer.

tavla.gg’de nasıl oynanır?

Oyna’ya bas, karşına hiçbir seçenek çıkmadan Türk tavlası kuralları gelsin. Bir tur şöyle geçer:

  1. Zar. Zarın kendiliğinden atılır. Zarı otomatik at seçeneğini kapattıysan zar düğmesine basarsın. Katlama küpüyle oynuyorsan zardan önce katlayabilirsin.
  2. Hamle. Pulu sürükle ya da önce pula, sonra gideceği haneye dokun. Bir pula dokununca gidebileceği haneler tahtada belirir.
  3. Geri al. Yanlış mı oynadın? Geri al’a bas, hamleler teker teker geri gelir.
  4. Bitti. Turunu bitirmek için Bitti’ye bas. Ondan sonra hamle kesinleşir ve sıra rakibe geçer.

Kuralsız hamleyi oyun zaten yaptırmaz. Hiç yasal hamlen yoksa ekranda bunu yazar ve sıra kendiliğinden geçer. Yeni öğrenen biri için tahta bir öğretmen gibidir: hamleyi dener, tahta kabul ediyorsa yasaldır. Gelen her atışın Türkçe adı da rakamıyla birlikte ekranda yazar, örneğin şeş-i dü (6-2).

Yeniysen bilgisayara karşı Kolay ile başla, alıştıkça Orta’ya ve Zor’a geç. Yanındaki biriyle aynı cihazda da oynayabilir, arkadaşına masa linki de gönderebilirsin. Uluslararası backgammon ve öbür oyunlar kurulumun Oyun modu adımında, kuralların geri kalanı Kurallar adımında.

Okuduğunu tahtada dene

Kayıt yok. Bilgisayara karşı ya da arkadaşınla hemen oyna.

Hemen oyna

Sık sorulan sorular

İlk hamlemde ne yapmalıyım?

Zarı at, iki pulla yeni bir kapı alabiliyor musun diye bak. Alamıyorsan arkadaki pullarını oynat ya da 13’ten pul indir. Tavla kurallarında açılış zarını kazanan iki zarı yeniden atar. İlk hamleyi kusursuz oynamaya çalışma, açılış hamleleri başlı başına bir konu.

Bir atışı iki pula bölebilir miyim?

Evet. Her zar ayrı bir hamledir. İkisini tek pulla da oynayabilirsin, birini bir pulla, öbürünü başka bir pulla da. Çift gelirse dört hamleni istediğin gibi dağıtırsın.

Zarım boş bir haneyi gösteriyor, neden oynayamıyorum?

En sık iki sebebi var. Ya barda pulun var ve önce onun girmesi gerekiyor, ya da evin dışında pulun varken toplamaya çalışıyorsun. Bir de hamlenin indiği hane açık olmalı. Tek pulla iki zar oynuyorsan aradaki durak kapalıysa o yoldan geçemezsin.

6 attım ama 6’daki pulumu oynayamıyorum. Neden?

6’daki pul 6 oynarsa tahtanın dışına çıkar, bu da toplamaktır. Toplamaya ancak 15 pulun da evindeyken başlayabilirsin. O zamana kadar 6’yı evin dışındaki bir pulla oynarsın.

Pul geri gidebilir mi?

Hayır. Pulların yalnızca kendi evine doğru yürür. Bir pulun başa dönmesinin tek yolu kırılmaktır.

İki zarı tek pulla oynayıp kapalı bir haneyi atlayabilir miyim?

Ancak iki ara duraktan biri açıksa. Şeş beş (6-5) ile bir pul yolda ya 6 ya da 5 hane ötede bir kez durur. O hane açıksa yoluna devam eder. İki durak da kapalıysa o pul bu atışı tek başına oynayamaz.

Çift attım ama dördünden yalnızca ikisini oynayabiliyorum. Ne olur?

Yasal olarak oynayabildiğin kadarını, burada ikisini oynarsın, kalanı yanar. Oynanabilen sayıyı oynamak zorundasın, işine gelmese bile.

Bütün hamleler işime gelmiyorsa pas geçebilir miyim?

Hayır. Yasal bir hamle varsa yapmak zorundasın. İyi bir dizilişi korumak için sıranı geçemezsin. Güçlü bir kapıyı bozmak zorunda kalmak oyunun olağan bir parçasıdır.

Bir el ne kadar sürer?

Her oyuncunun 167 pip yolu var, bir atış ortalama 8 pipten biraz fazla eder. Kimse kırılmazsa kişi başı yaklaşık 20 atış, toplam 40 kadar tur demek. Kırıklar eli uzatır. Hızlı oynayan iki kişi bir eli birkaç dakikada bitirir, 5 sayılık bir maç ise birkaç el sürer.

Tavla şans mı, beceri mi?

İkisi de. Zar neyi yapabileceğini belirler, ne yapacağına sen karar verirsin. Güçlü oyuncu tek tek eller kaybeder ama çok elde öne geçer. 5 sayılık maçta beceri, tek ele göre çok daha fazla öne çıkar.

Tavla öğrenmek ne kadar sürer?

Kurallar bir akşamda oturur: birkaç el oynayınca hamle, kırma, bar ve toplama kendiliğinden yerleşir. İyi oynamak ise yıllarca sürer, çünkü her atışta birkaç seçenek arasında karar verirsin. Önce kapı almayı ve açık bırakmamayı öğren, sonra pip saymaya geç.